Wat praat er met wat?
Niet wat de platformen zeggen te kunnen, maar wat er antwoordt als je het opvraagt. Elk eindpunt hieronder is aangeroepen; een pad dat netjes de gewone HTML-pagina teruggeeft telt als afwezig.
Drie van de zes systemen draaien op dezelfde software — en wisselen nog steeds niets uit. Het probleem is niet versnippering. Het is dat niemand ooit om een koppeling heeft gevraagd.
Van de 14 aangeroepen paden geven er 2 iets machineleesbaars terug, en daarvan draagt er één daadwerkelijk inhoud: de agenda van Hallo IJburg. Het andere is een sitemapindex — genoeg om de inhoud te vinden, te weinig om er iets mee te doen. De gemeente draait haar eigen stedelijke platform op de software van een bewonerscoöperatie, en zelfs daartussen loopt geen datastroom.
Drie lagen, streng uit elkaar gehouden
Deze drie worden voortdurend door elkaar gehaald. 'We gebruiken dezelfde software' klinkt als 'onze systemen praten met elkaar', en dat is hier aantoonbaar niet zo.
Gedeelde code
Hallo IJburg, Gebiedonline en Wij Amsterdam draaien op één en dezelfde installatie. Ze delen serverkenmerken, dezelfde /web/-assets en dezelfde /networks/<naam>/-opbouw van stylesheets. De footer van Hallo IJburg zegt het ook gewoon: 'Ontwikkeld met software van Gebiedonline'.
Gedeelde data
Op die gedeelde installatie is precies één machineleesbaar eindpunt te vinden — /rss — en dat werkt alleen op de site waarvoor het in 2012 gebouwd is. Op gebiedonline.nl en wijamsterdam.nl bestaat hetzelfde pad, draagt het de titel 'Hallo IJburg kalender', verwijst het naar halloijburg.nl/rss en levert het nul items. Geen API, geen iCal, geen sitemap, geen export.
Gedeelde standaarden
Geen van de Amsterdamse systemen publiceert een vocabulaire, schema of licentie voor zijn gegevens. Decidim doet dat wel — GraphQL-API, plus platte CSV- en JSON-bestanden onder de Open Database License — en laat daarmee zien dat dit een keuze is, geen technisch obstakel.
Wat er antwoordde
Per systeem: waar het op draait, of de code open is, en wat elk opgevraagd pad teruggaf.
Draait op: Gebiedonline. De footer zegt letterlijk: “Ontwikkeld met software van Gebiedonline”.
/rssWerkt · getestLevert de agenda als RSS. Dit is het enige werkende machineleesbare eindpunt dat in deze hele atlas is aangetroffen.
/apiAfwezig · getestGeen API. Het pad valt terug op de gewone HTML-pagina.
/sitemap.xmlAfwezig · getestGeen sitemap.
/agenda.icsAfwezig · getestGeen iCal-export, dus de agenda is niet in een agenda-app te abonneren.
/sitemap.xmlWerkt · getestEen sitemapindex. Genoeg om de inhoud te vinden, te weinig om er iets mee te doen.
/apiReageert, niet gedocumenteerd · getestAntwoordt met HTTP 400 in plaats van een 404: er luistert iets. Publieke documentatie ontbreekt, dus onbruikbaar voor derden.
/rssAfwezig · getestHTTP 404.
Draait op: Eigen open-source stack; de projectsite draait zelf op OpenStad (Express, met een openstad-6-cookie).
—Reageert, niet gedocumenteerd · getestBewust niet beoordeeld: openstad.org is de projectsite, geen participatie-instantie. De eindpunten moeten op een echte Amsterdamse instantie worden getest, niet hier.
/apiWerkt · uit documentatieEen volledige GraphQL-API over alle publieke inhoud, met /api/docs en een /api/graphiql-speeltuin ernaast.
/open-data/downloadWerkt · uit documentatiePlatte bestanden (CSV, JSON) per installatie, gepubliceerd onder de Open Database License. Precies de lage drempel die de rest mist.
Draait op: Dezelfde Gebiedonline-installatie als Hallo IJburg: identieke serverkenmerken en dezelfde /networks/<naam>/-opbouw van stylesheets.
/rssBestaat, maar leeg · getestBestaat, maar heet “Hallo IJburg kalender”, verwijst naar halloijburg.nl/rss en bevat nul items. Het gedeelde eindpunt is niet per platform ingericht.
/apiAfwezig · getestGeen API op een publiek gefinancierd platform.
/sitemap.xmlAfwezig · getestGeen sitemap.
Draait op: De eigen software, als één installatie met meerdere netwerken: halloijburg.nl, gebiedonline.nl en wijamsterdam.nl delen serverkenmerken, assets en eindpunten.
/rssBestaat, maar leeg · getestHetzelfde beeld als bij Wij Amsterdam: de titel is “Hallo IJburg kalender” en er komen nul items uit.
/apiAfwezig · getestGeen API, terwijl dit de aanbieder is waar meerdere buurten op draaien — hier zou één koppeling het meeste opleveren.
/sitemap.xmlAfwezig · getestGeen sitemap.
Vier stappen die niemand iets kosten
Geen van deze stappen raakt het eigenaarschap of het moderatiemodel van welk platform dan ook. Dat is precies waarom ze eerst aan de beurt zijn: het is de enige laag waar samenwerken niemand iets kost.
Repareer /rss per netwerk
Het eindpunt bestaat al in de gedeelde code. Het per netwerk laten werken is een configuratiekwestie, geen bouwproject — en levert meteen een agenda per buurt op die andere sites kunnen tonen.
Voeg iCal toe aan elke agenda
Eén export en een buurtagenda staat in de telefoon van bewoners, in de agenda van het buurthuis en op de site van de stad. Dit is de kortste route van digitaal naar fysiek die er is.
Maak export een subsidievoorwaarde
Wie publiek geld krijgt voor een platform, publiceert zijn openbare items machineleesbaar en herbruikbaar. Kost de gemeente niets en verandert het gedrag van het hele veld in één keer.
Eén verwijslaag, geen nieuw account
Als de feeds er zijn, is een stedelijke ontdekkingslaag een leesoefening: bewoners worden doorgestuurd naar het platform dat het antwoord al heeft, in plaats van gevraagd zich ergens nieuws aan te melden.
Toetssteen uit de brief: wint een bestaande community hier iets bij zonder haar eigenaarschap of moderatiemodel te veranderen? Bij alle vier is het antwoord ja.