Direct naar de inhoud
Wiki

G4

Een eerste verkenning van Rotterdam, Den Haag, Utrecht en de regio's eromheen, naast de Amsterdamse atlas. Het overzicht per systeem staat op /atlas/g4. Deze pagina legt vast wat eruit volgt en welke keuzes daarbij zijn gemaakt.

Peildatum: 5 november 2026. Niemand bij deze platformen of gemeenten is al gevraagd. De redactionele regels van Atlas gelden hier ook: beschrijven, niet scoren, en een leeg veld is een vraag.

Afbakening

Amsterdam blijft de diepe laag met volledige profielen. De andere steden staan in een lichtere inventaris met wat het is, de activiteit en wat eruit komt. Het raster per stadsdeel blijft Amsterdams, omdat de andere steden nog geen verdedigbare dekking per gebied hebben.

  • Rotterdam: plus Schiedam, Vlaardingen, Capelle aan den IJssel, Barendrecht, Ridderkerk en Dordrecht.
  • Den Haag: plus Delft, Zoetermeer, Westland, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Wassenaar, Pijnacker-Nootdorp en Leiden.
  • Utrecht: plus Amersfoort, Nieuwegein, Zeist, Houten, De Bilt, IJsselstein en Woerden.

Wat de steden doen

Utrecht gebruikt DenkMee op Go Vocal, volgens twee aankondigingen van de gemeente op TenderNed uit juni 2025 (publicaties 382872 en 384267). Daarin verkent de gemeente de markt en kan een aanbesteding volgen, dus hier kan een besluit openstaan. De buurtlaag bestaat uit wijkplatforms, die sinds 2020 de wijkraden vervangen. Een deel daarvan zijn wijkcoöperaties op Gebiedonline. Het gebied telt tien Gebiedonline-netwerken, waarvan drie in Amersfoort en één in Nieuwegein.

Rotterdam bouwde Mijn Rotterdam op Mendix, met Goodzo en een eigen team. Rotterdam probeerde vanaf maart 2022 openbaar stemmen over initiatieven en legde het besluit op 1 oktober 2023 bij de wijkraden. Opzoomer Mee (1994) handelt aanvragen af en heeft de bruikbaarste feed die we daar vonden. Er is geen door bewoners gebouwd buurtnetwerk gevonden. Die uitkomst is voorlopig, omdat veel geraden adressen een time-out gaven.

Den Haag was volgens VNG in 2019 de eerste hergebruiker van OpenStad, en doemee.denhaag.nl draait daar nog steeds op. De lopende projecten staan nu vooral op denhaag.nl: 2 van de 38 links in de projectindex gaan naar OpenStad, allebei afgerond. Een nieuw platform is aangekondigd in een ongedateerd interview. De buurtlaag is een gemeentelijk register van 57 bewonersorganisaties met elk een eigen site. De buurgemeenten kozen voor leveranciers: Go Vocal in Leiden, Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp, Mett in Zoetermeer.

Wat dit betekent voor de atlas

De vijf vragen aan Amsterdam krijgen een vergelijkingspunt. Drie observaties zijn direct bruikbaar:

  1. Hergebruik van Gebiedonline stopt niet bij Amsterdam. Volgens de ledenlijst en de voetteksten gaat het om ongeveer 65 hosts, van Gouda tot Wageningen en Eindhoven. Een aanwezigheid op die lijst zegt niets over recente activiteit.
  2. De goedkoopste koppeling is groter dan gedacht. Gebiedonline-netwerken leveren elk hun eigen agenda, Haagse bewonerssites hebben RSS via WordPress en Go Vocal geeft JSON. Een gedeeld overzicht vraagt dus vooral om afspraken en minder om nieuwe software.
  3. OpenStad heeft geen duidelijke eigenaar. Er is geen rechtspersoon of bestuur gevonden. In de VNG-evaluatie van 2023 zei Amsterdam dat geen organisatie zich nog echt hoofdeigenaar voelt. De code is actief (openstad/openstad-headless, laatste push 4 november 2026, MIT).

Dezelfde functies, vier keer

Een parallelle verkenning legt een andere snede door dezelfde steden: niet per platform, maar per functie. Dat maakt zichtbaar wat de steden los van elkaar organiseren. Dit is een hypothese om te toetsen, geen bewezen besparing.

FunctieAmsterdamRotterdamDen HaagUtrecht
Digitale participatieOpenStadMijn RotterdamOpenStad, denhaag.nlDenkMee
BewonersinitiatievenWij AmsterdamMijn Rotterdam, CityLab010Te validerenInitiatievenfonds
BuurtnetwerkenGebiedonlineWijkradenBewonersorganisatiesWijkplatforms
Vrijwilligers en matchingTe validerenZorgzaam010Den Haag DoetVC Utrecht

Een organisatie die in meerdere steden actief is, voert dezelfde vacature dus meerdere keren in. Volgorde die weerstand beperkt: eerst verbinden, dan standaardiseren, en pas daarna bekijken wat kan verdwijnen. Bestaande gebruikers zijn dan geen migratielast, maar het vertrekpunt.

Bedragen die zijn nagekeken

Dit zijn subsidie- en contractbedragen, geen platformkosten, en ze zijn niet bij elkaar op te tellen.

  • Zorgzaam010: aanbesteed met een maximum van € 185.000 per jaar. Eind 2024 waren er 4.766 actieve profielen en ongeveer 16.000 matches in een jaar (raadsbrief).
  • Initiatievenfonds Utrecht: vanaf 2026 € 3 miljoen voor kleine sociale projecten en € 900.000 per jaar voor ruimtelijke projecten (gemeente). Of de € 3 miljoen per jaar geldt, is niet nagekeken.
  • Bewonersinitiatieven Rotterdam: de subsidielijst van de begroting 2025 noemt 4.571, vermoedelijk in duizenden euro's. De eenheid staat nog open.

Nog niet bevestigd, en daarom Te valideren: 2.093 aanvragen, 1.706 toekenningen en € 4,53 miljoen voor Rotterdam in 2025, 80.103 bezoekers van Mijn Rotterdam in 2025, 18.404 gebruikers van DenkMee, 70 communities en 60.000 gebruikers bij Gebiedonline.

Landelijke en Europese aansluiting

  • VNG: de leden stemden op 28 juni 2025 in met de resolutie om digitalisering verregaand te collectiviseren, met als streefbeeld meer dan 80% (VNG). De eerste onderwerpen zijn AI, cloud, digitale veiligheid en Common Ground (VNG). De digitale publieke ruimte hoort daar niet bij, dus die moet nog als onderwerp worden voorgesteld.
  • Common Ground: moderniseert vooral de informatievoorziening van gemeenten. Te toetsen is of de relatie tussen inwoners, communities en ondernemers daarnaast een eigen laag vraagt.
  • Digital Commons EDIC: Nederland, Frankrijk, Duitsland en Italië startten dit consortium, dat volgens de Rijksoverheid op 30 maart 2026 zijn eerste projecten begon (Rijksoverheid). Of sociale netwerken in de scope vallen, is niet bevestigd.
  • PubHubs: een non-profit communitynetwerk op Matrix, van José van Dijck en Bart Jacobs, waarbij communities zelf modereren (Radboud). Dit is de meest verwante partij die de atlas nog niet noemt. De huidige status en governance staan open.
  • social.overheid.nl: de Mastodon-server van de overheid, live sinds juli 2023. Het is een precedent voor federatie, maar een oudere telling liet weinig gebruik zien.

Financiering en zeggenschap

Het uitgangspunt uit de gesprekken is dat wie betaalt daarmee niet beslist. Mogelijke voorbeelden om na te lopen: Decidim (een zelfstandige vereniging, terwijl publieke partijen blijven financieren), SIDN Fonds (eigen bestuur, geld van één partij), Wikimedia en OpenStreetMap (bijdragen geven geen stemrecht). Deze voorbeelden zijn nog niet nagekeken. De bruikbare formulering: een bijdrage geeft recht op verantwoording, niet op zeggenschap.

Een onafhankelijke organisatie kan de uitkomst zijn van een gezamenlijke verkenning. Ze hoeft niet het begin te zijn.

Waar we nog niet uit zijn

  • Verkennen of besparen. Een verhaal over besparen kan beheerders defensief maken, en juist dat wilde de atlas voorkomen. Het is daarom een hypothese die de kostendata moet bewijzen.
  • OpenStad als gedeelde motor. Dat kiest een winnaar voordat de vergelijking klaar is. Den Haag zet nu de meeste projecten op de eigen website, en de eigenaarsvraag staat open.
  • Automatische communities op plek en thema. Dit is een concept zonder bewijs van vraag. Eén identiteit over alle verbanden heen brengt ook privacyrisico's mee.
  • Een gedeeld register van initiatieven. Dit lijkt de meest concrete eerste functie, maar het is nieuw te bouwen werk. Het moet dus nog voldoen aan de eis dat geen bestaande optie volstaat.

De bewering over Utrecht

In Meeting-2026-06-01 staat dat Utrecht een beter model voor betrokkenheid heeft. In het transcript gaat het om een persoonlijke observatie over bewoners die in hun stad investeren, zonder dat een model, beleid of platform wordt genoemd. Die bewering blijft daarom Te valideren.

Er is geen vergelijkend onderzoek gevonden. De bronnen wijzen beide kanten op:

  • Voor: de Utrechtse verordening van 2025 vraagt om een gepubliceerd plan en een verslag van wat inbreng heeft veranderd, en de adviezen van het eerste burgerberaad zijn overgenomen.
  • Tegen: de Rekenkamer Utrecht schreef in december 2022 dat de stad nog onvoldoende meer en meer verschillende bewoners bereikt, en dat vaak dezelfde mensen meedoen. De evaluatie van 2022 noemt drie gevestigde wijkplatforms en drie wijken zonder.
  • Niet vergelijkbaar: de Rekenkamer Amsterdam kwam in november 2022 ook tot kritiek, maar met een andere methode.

Correcties op de Amsterdamse atlas

Op 5 november 2026 is opnieuw getest, en dat verandert twee dingen.

De RSS-bevinding was te streng. De atlas stelde dat /rss alleen werkte op Hallo IJburg. Elk geteste netwerk heeft een feed met eigen items: 91 bij Oost voor Elkaar, 49 bij We zijn West, 21 bij HooglandSamen en 11 bij Hallo Watergraafsmeer. Geen enkel item overlapt met Hallo IJburg. gebiedonline.nl leverde 1 item en wijamsterdam.nl 0. De kanaaltitel blijft bij allemaal "Hallo IJburg kalender" en de links wijzen naar halloijburg.nl, maar de getoetste link stuurde door naar het juiste netwerk. Items hebben geen pubDate. De resterende reparatie is dus kleiner dan de atlas stelde.

De OpenStad-cijfers hadden de verkeerde bron. De genoemde VNG-pagina noemt meer dan 100 cases en geen vijftig organisaties. VNG schrijft nu 43 publieke organisaties en meer dan 500 projecten. De methode achter die cijfers is onbekend.

Eén aanname blijft open: de atlas noemt vijf oprichtende netwerken van Gebiedonline, een andere bron zes vertegenwoordigers.

De vergelijking uit 2018

De landelijke vergelijking uit de wachtrij is "9 digitale buurtplatforms vergeleken", verschenen op FrankWatching en op 26 juni 2018 overgenomen door LPB. Het stuk beschrijft geen methode. Van de platformen waarvan de status onbekend was draait WijkConnect nog: het heeft actieve omgevingen in Den Haag en Schiedam.

Na 2018 is geen vergelijkbare inventaris tussen steden gevonden. Het dichtstbij komen de Keuzewijzer E-tools van Movisie (2020) en het VNG-rapport over digitale participatietools (2023).

Voor het kaartwerk

De CBS Wijk- en Buurtkaart via PDOK werkt voor alle vier de gemeentecodes: GM0363, GM0599, GM0518 en GM0344. De licentie is CC BY 4.0, dus naamsvermelding is nodig. Stedelijke indelingen vallen daarbuiten en vragen per stad een vertaaltabel. Zie ook Map-sources.

Wat hierna komt

Volgens Meeting-2026-11-06 is de eerstvolgende stap een G4-portfolio van ongeveer 40 initiatieven, via een vooraf ingevulde vragenlijst op /survey.

Volgorde volgens de atlas: eerst de kaart en de gesprekken, daarna pas koppelingen.

  1. Gebiedonline vragen wat de kanaaltitel en de links kost om te repareren, en of pubDate erbij kan.
  2. Per stad één gesprekspartner vinden. Openbare bronnen noemen er geen, en een G4-tafel voor dit onderwerp is niet gevonden. De G4-CIO's werken wel samen aan inkoop, dus dat is de eerste plek om na te vragen.
  3. De lijst per stad laten corrigeren door de platformen zelf via /atlas/submit.
  4. Volledige profielen maken van DenkMee en Mijn Rotterdam, als eerste vergelijking met de Amsterdamse systemen.
  5. De functietabel en de bedragen hierboven nalopen, en de open cijfers bevestigen of schrappen.

Tags

#year/2026 #city/rotterdam #city/den-haag #city/utrecht #process/research